Μάδερ Φάκερ

by ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΝΤΩΝΑΚΟΣ

lopo

Αν η μοντέρνα τέχνη διερευνά με όρους ιστορίας την πραγματικότητα, η αντι-τέχνη το κάνει με όρους «ζωής».

Η αντι-τέχνη αρχίζει απ’ την απόλαυση και καταλήγει ίσως στο σκεπτικισμό και την απόγνωση. Το σίγουρο είναι όμως πως έχει εξοστρακίσει την πλήξη και τον διδακτισμό.

Οι εικόνες της αντι-τέχνης δεν είναι ψυχαναγκαστικές σειρήνες που με αφροδίσιο μένος ή γραφειοκρατικό σπασμό σε οδηγούν στο νόημα.

Η αντι-τέχνη που είναι η τέχνη της καθημερινής ζωής με όρους συνταγματικής εκτροπής απ’ την πραγματικότητα και τα συμπαρομαρτούντα της, διακηρύσσει χωρίς μανιφέστα αλλά με πράξη και πράξεις, πως πρέπει να απολαύσουμε τις εικόνες ως εικόνες, όπως απολαμβάνουμε τα παιχνίδια ως παιχνίδια και τον έρωτα ως έρωτα.

Οι εικόνες-κλειδιά υπήρξαν πάντα οι εικόνες ανθρώπων και τόπων. Στην πραγματικότητα οι καλλιτέχνες όλων των εποχών ανακυκλώνουν πρόσωπα και τοπία μέσα στο πλαίσιο των πολιτικοκοινωνικών συσχετισμών της εποχής τους.

Ο Πικάσο που με τα εργαλεία του κυβισμού παραμόρφωσε τα πρόσωπα μίλησε για την εποχή του υποδηλώνοντας τη διχασμένη προσωπικότητα, συγχωνεύοντας την πλάγια και την μπροστινή όψη ενός προσώπου.

Ένας ρεαλιστικός πίνακας εκείνη την εποχή δεν θα μπορούσε να περιγράψει καλύτερα το διχασμό της αστικής τάξης ανάμεσα στην εικόνα της και την εξουσία της εικόνας.

Η μεταβιομηχανική εποχή αντανακλούσε την κατάλυση της μορφής μέσα σ’ ένα αφιλόξενο αστικό περιβάλλον που τον πρώτο ρόλο είχε η ταχύτητα.

Είναι η εποχή που οι μεγάλες ταχύτητες άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο τρώμε ή τον τρόπο με τον οποίο φλερτάρουμε ή επαναστατούμε.

Οι μεγάλες ταχύτητες που ήρθαν ως επιτεύγματα του ανθρώπου άλλαξαν τους ρυθμούς της ζωής, ανατρέψαν δηλαδή μια προϋπάρχουσα φυσική τάξη πραγμάτων. Μα, κυρίως άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο πολεμούσε ο άνθρωπος. Κι έτσι διευρύνθηκαν οι θεσμοί της κυριαρχίας αφού ο ένας πλέον μπορεί να πολεμήσει πολλούς και οι λίγοι χωρίς κόπο να αφανίσουν ακόμη περισσότερους.

Δυο χώρες με προτεσταντική κουλτούρα, η Αγγλία ως εκπρόσωπος της αποικιοκρατίας και οι Ηνωμένες πολιτείες ως εκπρόσωπος της νέο-αποικιοκρατίας οδήγησαν με ακαδημαϊκή μαεστρία την εικόνα στο διαφημιστικό φυλλάδιο.

Αποθέωσαν την τέχνη της διαφήμισης αφού συνέθεσαν μέσα σ’ αυτή πολιτική προπαγάνδα και λίμπιντο, δημιουργώντας πρότυπα ζυμωμένα στο σινεμά και την τηλεόραση. Σβήνοντας ακόπως μνήμες, ακόμα και του άμεσου παρελθόντος απ’ το μυαλό του τηλεθεατή, συγκέντρωσαν την προσοχή τους στον κερδώο θετικισμό του παρόντος.

Χαμένοι άνθρωποι των μεγαλουπόλεων οδηγημένοι στο λαβύρινθο πολυκαταστημάτων που είναι χτισμένα με απροσπέλαστα ράφια προϊόντων περιμένουν το Μινώταυρο να δοκιμάσει την τρυφερή τους σάρκα.

Κι είναι το θέαμα, δηλαδή η σύγχρονη λαϊκή τέχνη, το μπαστουνάκι που οδηγεί τους μικρομεσαίους και τους προλετάριους-τους ταξικά τυφλούς δηλαδή-στο ναό της κατανάλωσης.

Εκεί όπου με τον οβολό της μισθωτής σκλαβιάς ή το απειροελάχιστο επίδομα ανέχειας θα γίνουν Κύριοι, δηλαδή θα αγοράσουν.